Komitet Obrony Praw Lokatorów — organizacja, która od lat walczy o prawa takich rodzin jak nasze — opublikował szczegółową opinię do projektu UD313. Ich ocena jest bezlitosna: kilka potrzebnych zmian przykrywa szereg przepisów, które pozbawią lokatorów ochrony.
Komitet Obrony Praw Lokatorów (KOPL) to organizacja z wieloletnim doświadczeniem w konsultacjach legislacyjnych. Uczestniczyli w każdej poprzedniej próbie odebrania lokatorom prawa do przejęcia najmu po śmierci bliskich — i za każdym razem mówili „nie”. Teraz znowu są w tej samej sytuacji. Ich opinia do projektu UD313, skierowana do Ministerstwa Rozwoju i Technologii, to jeden z najważniejszych głosów w tej debacie. Czytamy go uważnie, bo dotyczy też nas — mieszkańców Mickiewicza 65.
Ocena KOPL jednym zdaniem: dobrze i źle jednocześnie
KOPL nie odrzuca projektu w całości. Przyznaje, że zawiera on zmiany, o które organizacja zabiegała od lat. Jednak te pozytywne elementy są nierozłącznie splecione z przepisami głęboko szkodliwymi. Oto bilans:
CO KOPL CHWALI
Nowy algorytm podwyżek czynszu
Koniec z „konfiskacyjnymi” podwyżkami — nowe stawki mają być proporcjonalne do dochodu, a pułap maksymalny obniżony.
Likwidacja kryterium metrażowego
Koniec z absurdami, gdy wniosek o lokal komunalny był odrzucany przez przekroczenie normy o kilkadziesiąt centymetrów.
CO KOPL POTĘPIA
Likwidacja „dziedziczenia najmu”
Zniesienie art. 691 k.c. pozbawi rodziny ochrony. KOPL żąda skreślenia art. 18a i 18b z projektu.
Odszkodowanie 300% czynszu
Karanie zadłużonych lokatorów trzykrotną stawką uniemożliwi im wyjście z długów. KOPL domaga się skreślenia tego przepisu.
Historia, która się powtarza. I której znamy zakończenie
KOPL nie jest zaskoczony. Przypomina, że likwidacja „dziedziczenia najmu” to pomysł od lat wracający jak bumerang — niezależnie od tego, kto rządzi.
POPRZEDNIE PRÓBY ODEBRANIA PRAWA DO PRZEJĘCIA NAJMU
- 2011 Projekt porzucony po konsultacjach społecznych
- 2016 Projekt porzucony po konsultacjach społecznych
- 2017 Projekt porzucony po konsultacjach społecznych
- 2018 Projekt częściowo wszedł w życie — ale rząd wycofał przepisy o dziedziczeniu
- 2026 Projekt UD313 — kolejna próba. Konsultacje trwają.
„Pomysł rozwiązania problemu niedoborów mieszkaniowych wynikających z wieloletnich zaniedbań w budownictwie przez pozbawianie mieszkań osób potrzebujących jest chybiony.”— Opinia KOPL, 28.02.2026
Szczegółowe zarzuty — punkt po punkcie
Opiekunowie rodziców zostaną wyrzuceni na bruk
KOPL wskazuje na sytuację, którą dobrze znamy: dorosłe dzieci rezygnują z własnego życia, by opiekować się schorowanymi rodzicami — najemcami. Po śmierci rodzica nie mają umowy najmu, a często nie spełniają kryteriów dochodowych, bo mieszczą się w „luce czynszowej”. Projekt ich nie chroni.
Odszkodowanie 300% skazuje zadłużonych na spiralę długów
KOPL przypomina historię z Warszawy sprzed 2010 r., gdy podobny mechanizm powodował, że nawet 50% zadłużenia mieszkańców wynikało z odszkodowania za bezumowne zajmowanie — nie z zaległych czynszów. Proponowany przepis to powrót do tamtego systemu.
Luka prawna: bez umowy i bez lokalu zastępczego
KOPL alarmuje: nowe przepisy mogą doprowadzić do sytuacji, w której lokator przez wiele miesięcy nie ma ani umowy najmu, ani lokalu zamiennego — bo gmina nie zdąży go zapewnić. Sąd Najwyższy w 2025 r. ostrzegał, że roszczenie o zawarcie umowy może w praktyce wymagać wytaczania pozwów cywilnych.
20% lokali komunalnych przeznaczonych na najem komercyjny
Projekt zakłada, że gminy mogą wynajmować 20% nowo budowanych lokali po stawkach rynkowych. KOPL: przy i tak dramatycznych niedoborach zasobu komunalnego to absurd. NIK już w 2020 r. wskazywał, że potrzeby mieszkaniowe są niezaspokojone w ponad 73% gmin.
Wypowiedzenie za nieobecność — bez wyjątku dla chorych i więźniów
Projekt zakłada możliwość wypowiedzenia najmu, gdy główny lokator przez określony czas nie zamieszkuje w lokalu. KOPL wskazuje: nie uwzględniono przewlekle chorych, osób pracujących za granicą ani osób wychodzących z zakładu karnego, dla których lokal komunalny to jedyna szansa na restart.
Ale jest też jedno realne zwycięstwo: koniec kryterium metrażowego
To postulat KOPL od lat. Zdarzało się, że wnioski o lokal komunalny były odrzucane, bo rodzina miała o kilkadziesiąt centymetrów kwadratowych „za dużo” w poprzednim mieszkaniu. Ten absurd projekt nareszcie likwiduje.
Co to oznacza dla nas — mieszkańców lokali Mickiewicza 65 i podobnych?
Argumenty KOPL brzmią znajomo, bo opisują naszą rzeczywistość. Wielu z nas mieszka tu od dekad, niektórzy przejęli mieszkania po rodzicach. Wielu opiekuje się starszymi rodzicami — i właśnie dlatego mieszka z nimi razem. Wielu ma nieregularne dochody lub zaległości czynszowe, z którymi stara się wychodzić. Każdy z tych scenariuszy staje się pod rządami UD313 scenariuszem zagrożenia.
KOPL żąda skreślenia art. 18a i 18b (koniec wstąpienia w najem) oraz art. 18 ust. 2a (odszkodowanie 300%). To te same przepisy, które zakwestionował Rzecznik Praw Obywatelskich w swoim piśmie z 6 marca 2026 r.
Dwa niezależne podmioty — KOPL jako organizacja lokatorska i RPO jako konstytucyjny organ ochrony praw — mówią to samo. To mocny argument, który powinien dotrzeć do ministerstwa i radnych.
Co robimy dalej?
Projekt jest w toku konsultacji. Opinia KOPL i stanowisko RPO to dokumenty, na które możemy się powoływać — w rozmowach z gminą, w pismach do radnych, na zebraniach. Śledzimy prace legislacyjne i będziemy informować o każdym kolejnym kroku.
Źródło pierwotne
Pełna treść opinii Komitetu Obrony Praw Lokatorów z 28 lutego 2026 r. skierowanej do Departamentu Mieszkalnictwa MRiT dostępna jest na stronie lokatorzy.info.pl.