Czy stracę mieszkanie?
Żaden z projektów ustaw nie przewiduje natychmiastowej eksmisji. Jednak oba projekty wprowadzają mechanizmy, które mogą doprowadzić do utraty prawa do mieszkania w przyszłości:
- Projekt UD313 wprowadza weryfikację majątkową — jeśli okaże się, że posiadasz inne nieruchomości (np. działkę rekreacyjną, odziedziczyene mieszkanie), gmina może podnieść czynsz lub wypowiedzieć umowę.
- UD313 ogranicza dziedziczenie najmu — po Twojej śmierci rodzina nie wstępuje automatycznie w najem. Gmina przeprowadza weryfikację i może odmówić.
- Druk 1318 blokuje wykup z bonifikatą — a bez bonifikaty większości z nas nie stać na wykup po cenie rynkowej. Pozostajemy wiecznymi najemcami, zależnymi od decyzji gminy.
Podsumowując: formalnie nie straci Cię mieszkanie od razu. Ale Twoja pozycja prawna dramatycznie się pogorszy — będziesz inwigilowany majątkowo, Twoja rodzina straci prawo do kontynuacji najmu, a jedyna droga do własności (wykup z bonifikatą) zostanie zamknięta.
Czy mogę wykupić swoje mieszkanie?
Obecnie nie ma bezpośredniego prawa do wykupu. Umowy najmu (§3 ust. 2) mówią o „perspektywie wykupu”, a nie o gwarancji. Miasto Warszawa konsekwentnie odmawia sprzedaży lokali MEM.
Jednak istnieją silne argumenty prawne:
- Uchwała Gminy Warszawa-Centrum nr 222/XXIV/95, która była podstawą programu MEM, przewidywała możliwość sprzedaży lokali powyżej 80 m².
- Protokoły z obrad Zespołu ds. Tworzenia i Gospodarowania Mieszkaniowym Zasobem Gminy z lat 1996–1997 analizowały warianty sprzedaży.
- Ustne zapewnienia urzędników, na których opierali się najemcy podejmując decyzję o oddaniu majątku.
Nasz postulat: systemowe zamknięcie Eksperymentu Mieszkaniowego — umożliwienie wykupu wszystkich lokali programowych z bonifikatą uwzględniającą wartość oddanego mienia.
Co to jest druk 1318?
To poselski projekt ustawy złożony przez Lewicę, który zmienia ustawę o gospodarce nieruchomościami. Główna zmiana: uchylenie art. 68 ust. 1 pkt 7 i art. 68 ust. 1a — czyli likwidacja prawa gmin do udzielania bonifikat przy sprzedaży mieszkań komunalnych.
Co to oznacza w praktyce? Jeśli dzisiaj gmina może sprzedać mieszkanie najemcy z bonifikatą nawet 90–95% (czyli za 5–10% wartości rynkowej), to po wejściu ustawy w życie będzie mogła sprzedać TYLKO po pełnej cenie rynkowej. Dla mieszkania wartości 600 tys. zł różnica to: 60 tys. (z bonifikatą 90%) vs 600 tys. (pełna cena).
Projekt przeszedł II czytanie w Sejmie 17 grudnia 2025 r. i został skierowany do Komisji Infrastruktury oraz Komisji Samorządu Terytorialnego. Komisja Infrastruktury przyjęła poprawki wykreślające zakaz bonifikat — ale może on wrócić w III czytaniu lub w Senacie. Planowany termin wejścia w życie: 30 czerwca 2027 r.
Co to jest projekt UD313?
To rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów. Wprowadza trzy grupy zmian, które bezpośrednio nas dotyczą:
1. Weryfikacja majątkowa (art. 21b): Gmina zyska dostęp do ksiąg wieczystych najemcy. Będzie mogła sprawdzić, czy posiadasz inne nieruchomości, i na tej podstawie podnieść czynsz lub wypowiedzieć umowę.
2. Ograniczenie dziedziczenia najmu (art. 18a i 18b): Po śmierci najemcy rodzina nie będzie automatycznie wstępować w stosunek najmu (jak dotychczas na podstawie art. 691 k.c.). Gmina przeprowadzi weryfikację dochodów i majątku rodziny. Jeśli uzna, że zarobki są zbyt wysokie — odmówi zawarcia nowej umowy. To wprost łamie gwarancje Sekretarza Stanu MRiT z 2018 r.
3. Nowe przyczyny wypowiedzenia najmu: Rozszerzenie katalogu sytuacji, w których gmina może wypowiedzieć umowę najmu.
Projekt jest na etapie konsultacji publicznych. Złożyliśmy stanowisko z uwagami do MRiT 3 marca 2026 r.
Czy to prawda, że bonifikaty są złe i prowadzą do wyprzedaży zasobu komunalnego?
To argument używany przez autorów projektu 1318. Jest częściowo uzasadniony — ale nie w naszym przypadku.
Tak, niektóre gminy sprzedawały masowo mieszkania z 90–99% bonifikatą, co doprowadziło do skurczenia się zasobu komunalnego z 1,4 mln do ok. 700 tys. lokali w ciągu 25 lat. To rzeczywiście problem.
Ale nasz przypadek jest zupełnie inny. My nie dostałiśśmy mieszkań za darmo. Oddaliśmy własne lokale. Bonifikata w naszym przypadku to nie „prezent od gminy”, lecz rozliczenie za wniesiony wkład majątkowy. Likwidacja bonifikat bez rozróżnienia między najemcami socjalnymi a najemcami MEM to klasyczne „wrzucenie wszystkich do jednego worka” — jak to trafnie ujął Infor.pl.
Czym różni się druk 1318 od projektu UD313?
To dwa odrębne projekty, procedowane równolegle:
Druk 1318 — poselski (Lewica), zmienia ustawę o gospodarce nieruchomościami. Likwiduje bonifikaty przy wykupie. Jest już po II czytaniu w Sejmie.
Projekt UD313 — rządowy (MRiT), zmienia ustawę o ochronie praw lokatorów. Wprowadza weryfikację majątkową i ogranicza dziedziczenie. Jest na etapie konsultacji.Oba projekty działają na nas jak kleszcze: 1318 blokuje wykup, UD313 podważa pozycję najemcy. Razem oznaczają: państwo przejęło nasz majątek, pobierało zawyżony czynsz, a teraz zamyka każdą drogę do sprawiedliwego rozliczenia
Czego dokładnie domaga się Stowarzyszenie?
Mamy 5 konkretnych postulatów legislacyjnych:
1. Definicja „lokalu programowego” w ustawie — obejmująca lokale, w których warunkiem najmu było wyzbycie się mienia na rzecz gminy lub podmiotów wskazanych przez gminę.
2. Wyłączenie lokali programowych z zakazu bonifikat (druk 1318) — bonifikata w naszym przypadku to rozliczenie za oddany majątek, nie przywilej socjalny.
3. Uznanie oddanego majątku za wkład na poczet ceny wykupu — zwaloryzowana wartość przekazanego mieszkania musi być zaliczona na poczet ceny sprzedaży.
4. Wyłączenie lokali programowych z rygorów UD313 — odstąpienie od weryfikacji majątkowej i ograniczeń dziedziczenia wobec najemców MEM.5. Systemowe zamknięcie Eksperymentu Mieszkaniowego — umożliwienie wykupu wszystkich lokali programowych (w tym powyżej 80 m²) z pełną rekompensatą.
Co to jest „lokal programowy”?
To termin, który proponujemy wprowadzić do ustawy. „Lokal programowy” to lokal komunalny, w którym warunkiem zawarcia umowy najmu było wyzbycie się mienia przez najemcy — na rzecz gminy lub na rzecz osoby wskazanej przez gminę.
Wprowadzenie takiej definicji pozwoli odróżnić najemców MEM od najemców socjalnych i zastosować wobec nas odrębne, sprawiedliwe zasady. To kluczowy postulat naszej kampanii.
Jakie prawa gwarantuje mi Konstytucja?
W naszej ocenie projekty 1318 i UD313 naruszają co najmniej dwa artykuły Konstytucji RP:
Art. 2 — zasada demokratycznego państwa prawnego: Obejmuje ochronę zaufania obywatela do państwa i ochronę praw słusznie nabytych. Państwo nie może zmieniać reguł gry po 25 latach, retroaktywnie odbierając prawa, na których obywatele oparli swoje życiowe decyzje (oddanie majątku).
Art. 32 — zasada równości wobec prawa: UD313 w art. 10 chroni najemców, którzy oddali własność bezpośrednio gminie. Ale nie chroni tych, którzy oddali własność osobom wskazanym przez gminę — mimo że efekt był identyczny: gmina uzyskała relokację lokatora, a najemca MEM stracił swoje mieszkanie. To klasyczna dyskryminacja.
Złożyliśmy wniosek do Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności obu projektów z Konstytucją.
Co to są „gwarancje rządowe z 2018 roku”?
Na posiedzeniu Senatu w 2018 r. Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii publicznie potwierdził, że wstąpienie w stosunek najmu po śmierci najemcy (na podstawie art. 691 Kodeksu cywilnego) oznacza kontynuację istniejącego najmu bez zawierania nowej umowy.Innymi słowy: rząd zapewnił, że po śmierci najemcy MEM jego rodzina będzie mogła dalej mieszkać na dotychczasowych warunkach. Projekt UD313 wprost łamie tę gwarancję — wprowadzając weryfikację i możliwość odmowy kontynuacji najmu
Ile mogą wynosić roszczenia wobec miasta?
Jeśli oba projekty wejdą w życie bez uwzględnienia naszej sytuacji, upadnie podstawa prawna (causa) pierwotnego przekazania majątku. To oznacza, że gmina bezpodstawnie się wzbogaciła — przyjęła nasze mieszkania (bezpośrednio lub przez wskazane osoby), ale nie wywiązała się z obietnic.
W takiej sytuacji najemcy MEM będą musieli wystąpić z roszczeniami o zwrot zwaloryzowanej wartości oddanych mieszkań oraz nadpłaconych czynszów. Szacunkowa skala roszczeń to co najmniej kilkaset milionów złotych — „Rzeczpospolita” podaje kwotę rzędu miliarda złotych.To nie jest groźba — to konsekwencja prawna. Jeśli państwo odbierze nam prawa, za które zapłaciliśmy własnym majątkiem, sądy będą musiały to naprawić.
Dlaczego miastu bardziej opłaca się sprzedać nam mieszkania niż je zatrzymać?
To argument, który kierujemy do Komisji Samorządu Terytorialnego. Budynki MEM powstały w latach 1998–2002 — mają już 24–28 lat. W perspektywie 5–10 lat czekają je kosztowne remonty: dachy, elewacje, instalacje, windy. Są to koszty rzędu dziesiątek milionów złotych.
Jeśli miasto sprzeda mieszkania z bonifikatą (uwzględniającą nasz wkład), koszty utrzymania budynków przejmą nowi właściciele. To „ucieczka do przodu” — sprawiedliwe rozliczenie z najemcami przy jednoczesnym pozbyciu się narastającego obciążenia budżetowego. Zatrzymanie lokali w zasobie komunalnym to dla Warszawy wyłącznie koszty.
Co Stowarzyszenie zrobiło do tej pory?
Podjęliśmy działania na kilkunastu frontach jednocześnie:
Uruchomiliśmy stronę internetową i formularz elektronicznej deklaracji członkowskiej
Złożyliśmy oficjalne stanowisko do Ministerstwa Rozwoju i Technologii (3.03.2026) w ramach konsultacji publicznych UD313
Przygotowaliśmy Memorandum Historyczno-Prawne — 60-stronicowy dokument z pełną argumentacją
Wysłaliśmy pisma do Komisji Infrastruktury i Komisji Samorządu Terytorialnego Sejmu RP
Skontaktowaliśmy się z 9 posłami i 4 posłankami (PiS + KO) z dokumentacją i prośbą o interwencję
Złożyliśmy petycje do Prezydenta RP (o weto), Sejmu i Senatu (o inicjatywę ustawodawczą)
Złożyliśmy wniosek do Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie konstytucyjności obu projektów
Nagłośniliśmy sprawę w mediach — Rzeczpospolita i Infor.pl opublikowały artykuły
Nawiązaliśmy kontakt ze Związkiem Miast Polskich, który również sprzeciwia się likwidacji bonifikat
Czy Stowarzyszenie jest polityczne?
Absolutnie nie. Stowarzyszenie Mickiewicza 65 jest organizacją pozarządową, apartyjną. Współpracujemy z posłami ze wszystkich partii, którzy chcą nam pomóc. Nasz problem jest prawny i majątkowy, nie polityczny.
Jak mogę dołączyć do Stowarzyszenia?
To najprostsza i najważniejsza rzecz, jaką możesz zrobić. Wejdź na zakładkę KONTAKT i wypełnij formularz elektronicznej deklaracji członkowskiej. Zajmie Ci to 3 minuty. Zarząd rozpatrzy Twoją deklarację w ciągu 30 dni.
Członkiem może zostać każdy najemca lokalu MEM lub członek rodziny najemcy. Im więcej nas jest, tym poważniej jesteśmy traktowani przez posłów, senatorów i media.
Co mogę zrobić oprócz dołączenia?
Poinformuj sąsiadów — wielu mieszkańców MEM nie wie o zagrożeniu. Wydrukuj informację i powieś na tablicy ogłoszeń na klatce schodowej.
Zabezpiecz dokumenty — oryginały lub kopie umowy najmu, aktu notarialnego przeniesienia własności, pism z urzędu z lat 1998–2002. Te dokumenty są dowodem na to, co oddaliśmy.
Wyślij link do naszej strony — mickiewicza65.pl — znajomym, rodzinie, dziennikarzom.
Jestem najemcą z innego budynku niż Mickiewicza. Czy mogę dołączyć?
Tak! Stowarzyszenie Mickiewicza 65 zrzesza najemców ze wszystkich 5 budynków MEM: Mickiewicza, Marii Kazimiery, Ząbkowska, Meissnera i Abramowskiego. Nazwa „Mickiewicza 65” to adres siedziby, ale działamy dla wszystkich najemców programu
Jestem członkiem rodziny najemcy (mąż/żona/dziecko). Czy mogę dołączyć?
Tak. Członkiem Stowarzyszenia może zostać każda pełnoletnia osoba zamieszkująca w lokalu MEM lub będąca członkiem rodziny najemcy. Projekt UD313 dotyczy bezpośrednio także rodzin najemców — w szczególności w zakresie dziedziczenia najmu.
Czy moje dzieci odziedziczą prawo do mieszkania?
Obecnie — tak, na podstawie art. 691 Kodeksu cywilnego. Osoby współzamieszkujące z najemcą (małżonek, dzieci, rodzice, osoby pozostające w faktycznym pożyciu) wstępują w stosunek najmu po śmierci najemcy.
Jeśli UD313 wejdzie w życie — gmina będzie mogła przeprowadzić weryfikację i potencjalnie odmówić kontynuacji najmu. Dlatego walczymy o wyłączenie lokali programowych z tych przepisów.
Czy urzędnicy naprawdę będą mieli dostęp do moich ksiąg wieczystych?
Tak — jeśli UD313 wejdzie w życie. Art. 21b projektu daje gminie prawo dostępu do centralnej bazy danych ksiąg wieczystych w celu weryfikacji, czy najemca posiada inne nieruchomości. To bezprecedensowa ingerencja w prywatność majątkową najemców
